Skip to content
Nisan 2, 2011 / COBİD

HTML: Araştırma: Türkiye’deki üç tıp fakültesinin son üç yıldaki yayın oranları

TÜRKİYE’DEKİ ÜÇ TIP FAKÜLTESİNİN SON ÜÇ YILDAKİ YAYIN ORANLARI

THE THREE-YEAR PUBLICATION RATIO OF THREE MEDICAL FACULTIES IN TURKEY

İbrahim Taha Dağlı, İstanbul Üniversitesi, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Türkçe Tıp Bölümü 5. sınıf

İnt. Dr. Yasin Yılmaz, İstanbul Üniversitesi, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, İngilizce Tıp Bölümü

ÖZET

Türkiye’de tıp bilimi dünyada olduğu gibi hızla ilerlemektedir. Bilimsel çalışmalar bu ilerlemenin en somut kanıtlarıdır. Çalışmamızda amaç,  Türkiye’nin en önde giden üç tıp fakültesi olan Cerrahpaşa Tıp Fakültesi,  Marmara Tıp Fakültesi ve Hacettepe Tıp Fakültesi’nde son üç yılda yayınlanan ve SCI endeksine girerek PubMed veritabanında bulunan çalışmaları incelemek idi. Yayınlar gözlemsel çalışmalar,  klinik çalışmalar ve derlemeler olarak üç sınıfa ayrıldı. Ayrıca çalışmalar kendi içlerinde yapıldığı anabilim dallarına göre de tasnif edildi. Tüm yayınların içinde gözlemsel çalışmaların oranı %88,  klinik çalışma oranı %6 ve derlemelerin oranı %6 bulundu. Gözlemsel çalışmalar içinde olgu sunumlarının oranı %24 olarak tespit edildi. Fakültelerimizin bilimsel konumlarını belirleyecek daha geniş kapsamlı çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Türkiye Tıp Fakülteleri, Klinik Çalışma, Gözlemsel Çalışma

ABSTRACT

Medical science is progressing all over the world as well in Turkey. Scientific researches are the best evidence of this progress. Our aim was to examine the last three-year scientific researches exist in PubMed database that indexed by SCI from the pioneer medical faculties of Turkey; Cerrahpasa School of Medicine, Marmara Medical Faculty and Hacettepe Medical Faculty. Articles were classified as non-interventional studies, clinical trials and reviews. And also studies were tabulated according to departments. The non-interventional study ratio was %88, clinical trial ratio was %6 and the review ratio was %6. The case-report ratio in all non-interventional studies was %24. Further researches to determine the scientific position of our faculties are needed.

Keywords: Medical Faculties of Turkey, Clinical Trial, Non-interventional Study

Giriş


Bilimsel araştırmalar,  bilimsel yöntemler ile geçerlik kazanır. Araştırmaların yayınlanmasıyla çalışma tamamlanmış olur. Çalışmayı yayınlamak bu bakımdan oldukça önemlidir (1).

Yazıların hangi dergilerde yer alacağı yayın kalitesi ve okuyucu kitlesi gibi etmenlerle belirlenir (2). Dergilere ulaşabilme ağı olarak en büyük ağ olan PubMed (National Institutes of Health agency) kullanılabilmektedir (3). Akademik yükselmede 1996 yılında getirilen dış yayın yapma zorunluluğu ile ülkemizden çıkan yayınlar, uluslararası dergilerde yerini bulmaya başlamıştır (4).

Tıp alanındaki çalışmalar,  hastalık ile ilgili neden,  sıklık,  risk,  prognoz,  tanı ve tedavilere yönelik verileri toplamakla başlar. Bu amaçla çeşitli yöntemler kullanılır. Bu yöntemler olgu sunumları,  retrospektif, kesitsel ve prospektif çalışmaları içeren gözlemsel çalışmalar ile kontrollü ve kontrolsüz çalışmaları içeren klinik çalışmalar olmak üzere ikiye ayrılır (5).

Türkiye’de tıp bilimi hızla ilerlemekte ve sürekli çalışmalar yapılmaktadır. Bu çalışmaların bazısı uluslar arası dergilerde yayınlanırken bazıları ulusal dergilerde yayınlanmaktadır. Çalışmamızda amaç, Türkiye’nin en önde giden üç tıp fakültesi olan Cerrahpaşa Tıp Fakültesi,  Marmara Tıp Fakültesi ve Hacettepe Tıp Fakültesi’nde son üç yılda yayınlanan ve SCI endeksine girerek PubMed veritabanında bulunan çalışmaları incelemek ve çalışma yöntemlerine göre kıyaslamaktır.

Yöntem

Çalışmamız son üç yılda (25 Ekim 2007- 25 Ekim 2010) PubMed veri tabanında Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Marmara Tıp Fakültesi ve Hacettepe Tıp Fakültesi kökenli yayınlanan çalışmaları içermektedir. Bulunan 1648 adet yayın temel olarak gözlemsel, klinik çalışmalar ve derlemeler olarak üçe ayrıldı. Gözlemsel çalışmalar da kendi içinde olgu sunumu ve diğer gözlemsel çalışmalar (retrospektif, kesitsel ve prospektif çalışmalar) olarak ikiye ayrıldı. Ayrıca yayınların yapıldığı anabilim dalları da dikkate alınarak dahili tıp bilimleri, cerrahi tıp bilimleri ve temel tıp bilimleri olmak üzere üç sınıfa ayrıldı ve iç hastalıkları ile çocuk hastalıkları kendi arasında incelendi.

Bulgular

Toplam 1648 adet yayın bulundu. Cerrahpaşa’dan 499 (%30), Marmara’dan 310 (%19) ve Hacettepe’den 839 (%51) adet yayın taranmıştır. Tüm yayınların arasında derlemeler 91 (%5.5), klinik çalışmalar 102 (%6.1) ve gözlemsel çalışmalar 1455 (%88) olarak hesaplandı.

Çalışmalarda dahili bilimler 997 (%60.4), cerrahi bilimler 487 (%29.5) ve temel tıp bilimleri 164 (%9.9) olarak bulundu. Dahili bilimler içinde iç hastalıkları anabilim dalından çalışmaların oranı (201; %20) iken çocuk hastalıkları anabilim dalından çalışmaların oranı (277; %27.7) bulundu.

Dahili bilimlerde iç hastalıkları ve pediatriden sonra en çok kardiyoloji (92; %9.2) alanında olduğu tespit edildi.

Cerrahpaşa Tıp Fakültesi’nden çıkan yayınlarda derleme oranı (27; %5.4),  klinik çalışma oranı (19; %3.8), olgu sunumu oranı (117; %23.4) ve diğer gözlemsel çalışma oranı ise (336; %67.3) olarak saptandı. Buna kıyasla Marmara Tıp Fakültesi’nden çıkan yayınlarda derleme oranı (17; %5.4), klinik çalışma oranı (31; %10), olgu sunumu oranı (48; %15.4) ve diğer gözlemsel çalışma oranı ise (214; %69) idi. Hacettepe Tıp Fakültesi’nden çıkan yayınlarda ise derleme oranı (47; %5.6), klinik çalışma oranı (52; %6.1), olgu sunumu oranı (235; %28) ve diğer gözlemsel çalışma oranı (505; %60.1) olarak hesaplandı.

Cerrahpaşa Tıp Fakültesi’nde yayınlanan çalışmalarda, dahili bilimler içinde en popüler üç alan sırasıyla şöyledir: Pediatri (%20), Dahiliye (%20) ve Kardiyoloji (%14)dir. Cerrahi bilimler içinde en popüler üç alan sırasıyla KBB (%30), Nöroşirurji (%22) ve Genel Cerrahi (%14)dir. Temel bilimler içinde en popüler alanlar ise Biyokimya (%32), Mikrobiyoloji (%28) ve Tıbbi Biyoloji (%24)dir. İç hastalıkları içinde en çok yayın yapan alanlar sırasıyla Romatoloji (%31), Gastroenteroloji (%27) ve Endokrinoloji (%19) idi.

Marmara Tıp Fakültesi’nde yayınlanan çalışmalarda, dahili bilimler içinde en popüler üç alan sırasıyla Dahiliye (%33), Pediatri (%14) ve Kardiyoloji (%12)dir. Cerrahi bilimler içinde en popüler üç alan sırasıyla Üroloji (%18), Plastik ve Rekonstrüktif Cerrahi  (%13) ile Nöroşirurji ve KBB (%11)dir. Temel bilimler içinde en popüler alanlar ise Mikrobiyoloji (%21), Biyofizik (%18) ile Tıbbi Biyoloji ve Histoloji (%15)dir. İç hastalıkları içinde en çok yayın yapan alanlar sırasıyla Gastroenteroloji (%45), Romatoloji (%15) ile Nefroloji (%12)dir.

Hacettepe Tıp Fakültesi’nde yayınlanan çalışmalarda, dahili bilimler içinde en popüler üç alan sırasıyla Pediatri (%36), Dahiliye (%16) ve Radyoloji (%12)dir. Cerrahi bilimler içinde en popüler üç alan sırasıyla Kadın-doğum (%19), Çocuk Cerrahisi ile Göz Hastalıkları (%11) ve Nöroşirurji (%10)dir. Temel bilimler içinde en popüler alanlar ise Tıbbi Biyoloji ve Biyokimya (%26), Mikrobiyoloji (%22) ve Biyofizik (%7)tir. İç hastalıkları içinde en çok yayın yapan alanlar sırasıyla Endokrinoloji (%24), Gastroenteroloji (%22) ve Hematoloji (%14)dir.

Tartışma ve Sonuç

Bilimsel çalışmaları, başka bilim insanlarının da yararlanabilmesini sağlamak için yayınlamak oldukça önemli bir noktadır. Ülkemizde de gelişen yayın anlayışı gerek ulusal gerekse uluslar arası dergilerde kendini göstermektedir.

Demirbağ AE.(4) yaptığı çalışmada, son 5.5 yılda Türkiye’den yayınlanan PubMed vb. tarafından indekslenen 4 tıbbi bilimsel dergiye gönderilen 222 bilimsel çalışmayı değerlendirmiştir. Değerlendirme sonucunda en çok kesitsel (%82) ve vaka-kontrol (%41) yöntemleri kullanıldığı belirlenmiştir. Klinik çalışma oranı %32.4 olarak bulunmuştur.

Aşırdizer ve ark. (6) yaptığı çalışmada, 20 basım yılındaki Adli Tıp Dergisi’ndeki yayınlar incelenmiş ve %56 oranında orijinal araştırma, %17 oranında derleme, %19 oranında olgu sunumu bildirildiği tespit edilmiştir.

Trakya Üniversitesi tıp fakültesinin 1999-2003 yılları arasında yaptığı yayın 317 adettir. Bu oran da tüm üniversite içindeki yayınların yaklaşık %61’i demektir (7).

Bizim çalışmamızda gözlemsel çalışmalar büyük oranda bulunurken (%88), klinik çalışma oranı oldukça düşük (%6) bulundu. Bunu yanında derleme oranı ise %5.5 olarak tespit edildi.

Bulgularımızın ışığında, gözlemsel çalışmaları da ayrıntılı şekilde tarayacak ve uzun dönemde yapılması planlanan çalışmalara ihtiyaç olduğu görülmektedir.

İletişim Bilgileri:

ibrahim.taha@windowslive.com

dryasinyilmaz@gmail.com

Kaynaklar

1.Oğuz NY. Bilimsel Yayın Etiği. Klinik Psikiyatri 1999;2:153-159

2.Good CD, Parente ST, Rennie D, Fletcher SW. A worldwide assessment of medical journal editors’ practices and need-results of a survey by the World Association of Medical Editors. S Afr Med J 1999;89:397-401

3. Zerhouni EA. US biomedical research: basic, translational, and clinical sciences. JAMA. 2005;294(11):1352-8

4. Demirbağ AE. Tıbbi Yayınların Epidemiyolojik ve İstatistiksel Analizindeki Sorunlar ve Yapıcı Eleştiri Yaklaşımının Yayın ve Dergi Kalitesi Üzerine Etkisi. Sağlık Bilimlerinde Süreli Yayıncılık, Tübitak Matbaası 2007;171-180.

5.Özdemir O. Tıpta Çalışma Düzenleri. In: Özdemir O (Ed): Medikal İstatistik. İstanbul Medikal Yayıncılık, İstanbul 2006, pp 1-14

6.Aşırdizer M, Yavuz MS, Zeyfeoğlu Y. 20.Basım Yılında Adli Tıp Dergisi’nin Kalitatif ve Kantitatif Değerlendirilmesi. Adli Tıp Dergisi 2006;20(2):1-14

7.Asan A.ISI’nın kullandığı Indeksler: SCI-Expanded, SSCI ve AHCI: Tarihsel Gelişim, Bugünkü Durum ve Etki Faktörü (IF). Orlab-Online Mikrobiyoloji Dergisi 2004;2(5):1-21

 

CERRAHPAŞA MARMARA HACETTEPE TOPLAM
DAHİLİ BİLİMLER 242 195 560 997
0,24 0,2 0,56 0,6
CERRAHİ BİLİMLER 186 76 225 487
0,38 0,16 0,46 0,3
TEMEL BİLİMLER 71 39 54 164
0,43 0,24 0,33 0,1
İÇ HASTALIKLARI 48 65 88 201
0,24 0,32 0,44 0,2
ÇOCUK HASTALIKLARI 48 27 202 277
0,17 0,1 0,73 0,28
TÜRKÇE DERGİ 41 20 139 200
0,2 0,1 0,7 0,12
YABANCI DERGİ 458 290 700 1448
0,32 0,2 0,48 0,88
OLGU SUNUMU 117 48 235 400
0,29 0,12 0,59 0,24
DİĞER GÖZLEMSEL 336 214 505 1055
0,32 0,2 0,48 0,64
KLİNİK ÇALIŞMALAR 19 31 52 102
0,19 0,3 0,51 0,55
DERLEME 27 17 47 91
0,3 0,18 0,52 0,61
TOPLAM 499 310 839 1648
0,3 0,19 0,51 1

 

Tablo 1. Türkiye’deki Üç Tıp Fakültesinin Son Üç Yıldaki Yayın Oranlarının İstatistiksel Şeması



%d blogcu bunu beğendi: